Aktualność

KONFERENCJA NAUKOWA

w ramach projektu "Zastosowanie skaningu laserowego oraz teledetekcji w ochronie, badaniu i inwentaryzacji dziedzictwa kulturowego. Opracowanie nieinwazyjnych, cyfrowych metod dokumentacji i rozpoznawania zasobów dziedzictwa architektonicznego i archeologicznego„ w ramach Programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”.

19 grudnia 2016 r.

Aula Schumana, UKSW w Warszawie
Ul. Wóycickiego 1/3,  b. 21
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
 
ZAPRASZAMY DO UDZIAŁU!
 

 

*****

 

Interdyscyplinarne seminarium naukowe pt. „Nieinwazyjne pomiary i diagnostyka - architektura zabytkowa”

Seminarium odbędzie się w dniu 14 stycznia 2015 r. o godz. 11:30-15:00, w sali 201/23 – budynek WNHiS UKSW przy ul. Wóycickiego 1/3.

PROGRAM SEMINARIUM

Wątkiem przewodnim seminarium jest problematyka (1) możliwości i efektów stosowania różnorodnych technik pomiarowych w inwentaryzacji, diagnostyce i badaniu zabytkowej architektury. W związku z powyższym zaprezentowane zostaną nowoczesne, nieinwazyjne metody pomiarowe dziedzictwa kulturowego, wraz (2) z zilustrowaniem przykładów dotychczasowych zastosowań w ramach realizowanego projektu naukowego, a także tych znanych z literatury przedmiotu. Te dwa zintegrowane i zasadnicze elementy, poparte przykładami mają stanowić uzasadnienie sięgania po nowoczesne rozwiązania w nowoczesnej praktyce badawczo-konserwatorskiej. Całość seminarium jest tak skonstruowana, aby ukazać proces pomiarowo-diagnostyczny obiektów in situ od skali mikroskopowej (mikroskopia skaningowa) do makro skali, co należy wiązać z teledetekcją satelitarną. Tak dobrany zestaw pomiarów i metod gwarantuje jedyne i obszerne - kompleksowe badanie i dokumentowanie stanu zachowania zabytków np. założeń obronnych, wraz z otoczeniem. Kolejnym elementem, a zarazem celem spotkania jest (3) wyznaczenie dalszych działań w ramach projektu, opierających się na dotychczasowych wynikach, a także określenie zastosowania w badaniach i ochronie zabytków pojawiających się nowych technologii. Spotkanie będzie wielogłosem w dyskusji, a zarazem odpowiedzią na pytanie w jaki sposób możemy badać, dokumentować i diagnozować stan zachowania zabytków, ze szczególnym uwzględnieniem zabytków architektury i historycznej zabudowy. Obrady zamyka prezentacja poświęcona możliwościom wykorzystywania generowanych danych cyfrowych – teledetekcyjnych w popularyzacji i promocji dziedzictwa kulturowego. Większość przykładów odniesie się do dziedzictwa kulturowego Iłży i okolic miasta, które to tereny są przedmiotem badań w ramach projektu UKSW - http://teledetekcja.nprh.uksw.edu.pl/.

 

*****

 

Popularyzacja dziedzictw kulturowego – WYNIKI PROJEKTU UKSW na Pikniku Historycznym w Iłży

 

„Okopy wojskowe z I wojny światowej w świetle lotniczego skanowania laserowego - Pakosław, woj. mazowieckie”

Podczas kolejnej edycji Pikniku Historycznego w Iłży w dniu 29 czerwca 2014 r. zaprezentowano m.in. wybrane wyniki bieżących badań nieinwazyjnych w ramach projektu „Zastosowanie skaningu laserowego oraz teledetekcji w ochronie, badaniu i inwentaryzacji dziedzictwa kulturowego. Opracowanie nieinwazyjnych, cyfrowych metod dokumentacji i rozpoznawania zasobów dziedzictwa architektonicznego i archeologicznego„ - Program Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” (http://teledetekcja.nprh.uksw.edu.pl/).

W ramach dotychczasowych prac badawczych rozpoznano i zadokumentowano na podstawie lotniczego skanowania laserowego oraz weryfikacyjnych badań powierzchniowych znane i nieznane odcinki okopów wojennych z I wojny świtowej, związanych z bitwą pod Pakosławiem. Rezultaty badań stanowią uzupełniający zasób danych, który umożliwia dodatkową analizę wydarzeń związanych z bitwą z 1915 r., zwłaszcza obiektów znajdujących się na terenach zalesionych.

W Pikniku Historycznym uczestniczy dr Rafał Zapłata z Katedry konserwacji Zabytków, Instytutu Historii Sztuki, Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (kierownik projektu).

Piknik Historyczny w 2014 r. nawiązywał do wydarzenia z maja 1915 r., kiedy pod Pakosławiem (woj. mazowieckie) doszło do bitwy stoczonej przez Legion Puławski z wojskami pruskimi. Podczas tegorocznego Pikniku zaprezentowano widowisko historyczne „Zapomniana bitwa Pakosław 1915”.

 

https://pl-pl.facebook.com/339133279531667/photos/a.339472502831078.1073741827.339133279531667/552138321564494/?type=1

Stowarzyszenie Rekonstrukcji Historycznej 51 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Iłży - http://strzelcy-kresowi.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=44&Itemid=48

 

Wizualizacja danych z lotniczego skanowania laserowego – fragment okopów wojennych z okolic Iłży w woj. mazowieckim. (Oprac. R. Zapłata)

*****

 

Nowatorskie ZASTOSOWANIE WYSOKOROZDZIELCZYCH, WIELOSPEKTRALNYCH ZOBRAZOWAŃ SATELITARNYCH w badaniach archeologicznych

     Grupa badaczy w ramach projektu naukowego pt. „Zastosowanie skaningu laserowego oraz teledetekcji w ochronie, badaniu i inwentaryzacji dziedzictwa kulturowego. Opracowanie nieinwazyjnych, cyfrowych metod dokumentacji i rozpoznawania zasobów dziedzictwa architektonicznego i archeologicznego” pod kierunkiem dra Rafała Zapłaty z Katedry Konserwacji Zabytków, Instytutu Historii Sztuki, Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, przy współpracy z zespołem specjalistów z Politechniki Warszawskiej – Zakład Fotogrametrii, Teledetekcji i Systemów Informacji Przestrzennej, Wydział Geodezji i Kartografii – zastosowali i przetworzyli po raz pierwszy dla terenów Polski w woj. mazowieckim, wysokorozdzielcze, wielospektralne zobrazowania satelitarne w badaniach dziedzictwa archeologicznego.
    Wymiernym efektem, a zarazem niewątpliwym sukcesem dotychczasowych prac jest włączenie do badań i przetestowanie efektywności oraz jakości zobrazowań satelitarnych na potrzeby prac archeologicznych, jak również rozpoznanie i zinwentaryzowanie m.in. pozostałości historycznych dróg oraz zabudowy, które istniały w przeszłości na południowych obszarach woj. mazowieckiego. Nowatorskich przetworzeń i analiz zobrazowań satelitarnych na rzecz nieinwazyjnych badań archeologicznych dokonał zespół specjalizujący się w teledetekcji, w skład którego weszli – kierownik dr hab. inż. Katarzyna Osińska-Skotak oraz mgr inż. Sebastian Różycki z Politechniki Warszawskiej.

     Wysokorozdzielcze wielo- i superspektralne zobrazowania satelitarne to kolejny zasób danych, obok zdjęć lotniczych, który przede wszystkim z uwagi na rosnącą w ostatnich latach wysoką rozdzielczość przestrzenną i spektralną, kierują badania archeologiczne w stronę nowoczesnych i nieinwazyjnych metod poznawczych. Obecnie możemy analizować obrazy satelitarne o rozdzielczości przestrzennej dochodzącej do 0,5 m, które pokrywają swym zasięgiem duże obszary, a zarazem są pozyskiwane w różnych porach roku, dla poszczególnych lat. To bez wątpienia rewolucyjne rozwiązanie, a także ukierunkowanie badań archeologicznych na nowe tory, które umożliwią detekcję, inwentaryzację oraz monitorowanie zasobów zabytkowych w Polsce i na świecie. Taka rozdzielczość obrazów satelitarnych (0,5 m) w wielu sytuacjach jest wystarczająca dla wykrywania podziemnych struktur przestrzennych i obiektów archeologicznych, np. pozostałości dróg czy fundamentów budynków, które mają wpływ m.in. na rozwój roślin, doprowadzając do zróżnicowania spektralnego, jakie rejestrują urządzenia umieszczone na satelitach. W Polsce zastosowanie zobrazowań satelitarnych jest wyzwaniem dla specjalistów, przede wszystkim z uwagi na duże rozdrobnienie powierzchni terenu pod względem upraw rolniczych. Jednak poprzez zastosowanie odpowiednich metod integracji i przetwarzania zobrazowań (m.in. metody integracji obrazów panchromatycznych i wielospektralnych (tzw. pansharpen), metody wzmacniania kontrastu)) oraz wysokiej jakości danych, sytuacja stopniowo ulega zmianie na korzyść badań archeologicznych.
    Badania mające m.in. na celu testowanie zastosowania zobrazowań satelitarnych oparto na danych pozyskanych w 2011 r. i 2012 r. i włączonych do projektu już w 2012 r. Obrazy satelitarne charakteryzuje posiadają aż 8 zakresów spektralnych o długościach fal: 400÷450 nm (coastal), 450÷510 nm (blue), 510÷580 nm (green), 585÷625 nm (yellow), 630÷690 nm (red), 705÷745 nm (red edge), 770÷895 nm (near IR1), 860÷1040 nm (near IR2). W latach 2012 i 2013 wykonano szereg analiz i przetworzeń zobrazowań, które weryfikowano w formie badań powierzchniowych, pozytywnie weryfikując przydatność omawianych danych, które tym samym rozbudowują i modernizują metody nieinwazyjne w badaniach archeologicznych.
    Dotychczasowe wyniki badań wyraźnie wskazują, że wysokorozdzielcze zobrazowania satelitarne stanowią kolejne narzędzie w detekcji i inwentaryzacji zabytków -  zabytków architektury, szczątkowo zachowanych założeń urbanistycznych czy też obiektów militarnych i poprzemysłowych, zachowanych w formie obiektów archeologicznych.
    Prace naukowe finansowane w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” w latach 2011-15, w ramach których przeprowadzono działania z zakresu zastosowania wysokorozdzielczych, wielospektralnych zobrazowań satelitarnych. Dalsze prace naukowców skupiają się na opracowaniu metodyki oraz włączaniu do badań kolejnych nowych metod przetwarzania, analizy i interpretacji zobrazowań satelitarnych.

Przykładowe zobrazowanie satelitarne ilustrujące występowanie pozostałości po dawnym osadnictwie. (Oprac. K. Osińska-Skotak, R. Zapłata / UKSW).

*****

 

ODKRYCIE ZABYTKOWYCH MIELERZY - rok 2013 kończy m.in. podsumowanie dotychczasowych badań, w ramach których dokonano wyjątkowego w skali kraju rozpoznania i zadokumentowania ponad tysiąca (ponad 1000!) zabytkowych mielerzy, jakie zlokalizowano dzięki zastosowaniu nieinwazyjnych metod prospekcji. Przede wszystkim zastosowano lotnicze skanowanie laserowe (ALS – ang. Ariborne Laser Scanning), które zostało wykonane przez MGGP Aero w okresie wiosennym 2012 r.. W 2013 r. podjęto róznież szersze i zintegrowane działania na rzecz analizy i interpretacji wykonanych pomiarów, a także przeprowadzono weryfikacyjne badania powierzchniowe odkrytych obiektów. Wraz ze specjalistami z Zakładu Fotogrametrii, Teledetekcji i Systemów Informacji Przestrzennej, Wydziału Geodezji i Kartografii Politechniki Warszawskiej, pod kierunkiem dr hab. inż. Katarzyny Osińskiej-Skotak, rozpoczęto również prace nad wypracowaniem metodyki badawczej w zakresie zastosowania ALS w archeologii oraz dalsze prace nad detekcją dziedzictwa archeologicznego, w tym obiektów poprzemysłowych. Zespół ponad 1000 (tysiąca) zabytkowych mielerzy zlokalizowano na pograniczu województw mazowieckiego i świętokrzyskiego, na terenach związanych z funkcjonującym w przeszłości Staropolskim Okręgiem Przemysłowym. Wstępne analizy i interpretacje pozwalają identyfikować zabytkowe obiekty jako pozostałości mielerzy – obiektów służących przede wszystkim do produkcji surowca energetycznego, jakim był węgiel drzewny.

 

Zdjęcie pozostałości zabytkowego mielerza. Teren zalesiony – obiekt słabo czytelny w terenie (Źródło UKSW / Foto. R. Zapłata).

 

*****

 

WYSTAWA FOTOGRAFICZNA pt. „RUINowAnie. Zamek Biskupów Krakowskich w Iłży” w gamchu głównym Muzeum im. Jacka Malczewskiego w Radomiu. Wystawa czasowa otwarta od 22 grudnia 2013 r. do 28 lutego 2014 r. - serdecznie zapraszamy!

http://www.muzeum.edu.pl/index.php/main/page/pg_flink/aktualnosci/idpage/12

 

*****

 

SEMINARIUM NAUKOWE organizowane w ramach projektu naukowego „Zastosowanie skaningu laserowego oraz teledetekcji w ochronie, badaniu i inwentaryzacji dziedzictwa kulturowego. Opracowanie nieinwazyjnych, cyfrowych metod dokumentacji i rozpoznawania zasobów dziedzictwa architektonicznego i archeologicznego„ Programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki”.
Termin - Warszawa, 13 grudnia 2013 r. Organizatorzy: Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Wydział Nauk Historycznych i Społecznych, Instytut Historii Sztuki, Katedra Konserwacji Zabytków oraz Politechnika Warszawska, Wydział Geodezji i Kartografii, Zakład Fotogrametrii, Teledetekcji i Systemów Informacji Przestrzennej. Gmach Główny Politechniki Warszawskiej, Pl. Politechniki 1, Sala 305A / Godz. 9.30..

 

*****

 

RELACJA z otwarcia wystawy fotograficznej pt. „RUINowAnie. Zamek Biskupów Krakowskich w Iłży” w dniu 04.06.2013 r. - http://historia.uksw.edu.pl/RUINowAnie

Galeria zdjęć z otwarcia wystawy na UKSW - http://historia.uksw.edu.pl/galerie/RUINowanie/index.html

 

*****

 

WYSTAWA FOTOGRAFICZNA pt. „RUINowAnie. Zamek Biskupów Krakowskich w Iłży” - otwarcie wystawy w gmachu budynku Wydziału Nauk Historycznych i Społecznych Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie w dniu 04.06.2013 r.. Wystawa czasowa 4 czerwca 2013 r. - 4 lipca 2013 r. - serdecznie zapraszamy!